با تشكیل جامعه حسابداران رسمی ایران موضوع كنترل كیفیت خدمات ارائه شده توسط حسابرسان به یك ضرورت تبدیل خواهد شد ...
با تشكیل جامعه حسابداران رسمی ایران موضوع كنترل كیفیت خدمات ارائه شده توسط حسابرسان به یك ضرورت تبدیل خواهد شد ؛ زیرا دولت با استفاده از وظیفه حكومتی استفاده از خدمات حسابداری را برای بسیاری از بنگاههای اقتصادی اجبار كرده و این بنگاهها هزینه این خدمات را نیز باید متقبل شوند لذا طبیعی است كه مشابه هر خدمت دیگری ، مشتری (خریدار) علاقه مند است كیفیت خدمات خریداری شده را ارزیابی كند.
این ارزیابی اگر چه نمی تواند كار هر بنگاه یا هر فرد خاص باشد زیرا اساسا در مسائل حرفه ای نظیر پزشكی ، وكالت و حسابرسی معیارهای خاصی برای ارزیابی وجود دارد كه در سایر حرف موجود نیست ؛ حتی گفته می شود حرفه حسابداری به لحاظ مسئولیت اجتماعی آن در قرن حاضر در عصر جهانی شدن اقتصاد بسی مهم وارجح از رشته های پیش گفته است- برای این مدعا گفته می شود در هیچ كجای دنیا دولتها بخشی از مسائل حاكمیتی خود را به اشخاصی غیر واگذار نمی كنند یعنی مثلا نمی توانند بگویند كه مردم باید به فلان پزشك مراجعه كنند و یا فلان وكیل را انتخاب كنند اما در مورد حسابرسی (حسابرسی مالیاتی) دولتها اشخاص را وادار می كنند تا از میان افراد خاصی حسابرس انتخاب و هزینه خدمات وی را نیز راسا بپردازند لذا همین موضوع جایگاه و شان ومنزلت حسابرسان را به مثابه ((ناظران امین دولت و ملت)) قلمداد می كنند.
با چنین اوصافی طبیعی است كه هم دولت و هم جامعه حسابداران رسمی باید نگران ارئه كیفیت خدمات حسابداران رسمی باشند و لذا كارگروه خاصی هم در جامعه حسابداران رسمی به منظور كنترل كیفیت خدوات موسسات حسابرسی تشكیل شده است. البته این موضوع در همه جای جهان پیشرفته وجود دارد كه هدف آن بیشتر به دلیل آموزش و ارتقای سطح خدمات مورد نیاز جامعه است.
در این میان نباید فراموش كرد كه حرفه حسابرسی هم نوعی ((كسب و كار)) به شمار می رود كه تابع قانونمندی خاص خود ((آیین رفتار حرفه ای)) است. بی شك مشتریان خدمات حسابرسی نیز همچون سایر كالاها و خدمات در درجه اول به دنبال ((هزینه كمتر)) هستند اما آنها نباید فراموش كنندكه خدمات حسابرسی همچون ((خدمات پزشكی)) نمی تواند در گرو هزینه ارزان باشد زیرا در اینگونه خدمات كیفیت ارائه آن بسیار مهم و ارزنده است كه این كیفیت به دو عامل بستگی دارد اول محدوده رسیدگی و دوم هزینه مرتبط با آن ، اگر حسابرسان به خواهند محدوده رسیدگی خود را وسیع كنند به طوری كه بالاترین ضریب اطمینان را برای استفاده كنندگان صورتهای مالی فراهم كنند آنها راهكاری مگر قبول هزینه این رسیدگی را نخواهند داشت زیرا طبیعت حاكم بر كسب و كار نمی تواند متضمن زیان دهی حسابرسان باشد اما حسابرسان نیز موظف هستند در برآورد اولیه بودجه كار به طریقی عمل كنند كه خود را وارد مهلكه موضوعاتی نظیر مناقصه نكنند.
به این معنی كه از یك حداقل مورد انتظار كمتر گردن ننهند تا ناچار نشوند در جمع كردن كار به شیوه بزن برو متوسل شوند چرا كه هزینه شیوه بزن برو بسیار سهمگین خواهد بود (مراجعه شود به تخلفات حسابداران رسمی مندرج در اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ) ، تحمیل رعایت استانداردها و ضوابط و مقررات حسابرسی از یك طرف و رعایت دستورالعمل وتكالیف قانونی پیرامون حسابرسی مالیاتی از طرف دیگر وضعیت حسابرسی حسابرسان را روشن وآشكار می سازد.
این حسابرسی متضمن حداقل نكات ذیل است:
1. رعایت استانداردهای حسابداری و حسابرسی در ارائه گزارشهای حسابرسی مالی.
2. رعایت تكالیف قانونی در گزارشهای حسابرسی مالی از باب وظایف بازرس قانونی.
3. رعایت تكالیف قانون مالیات های مستقیم و دستورالعمل صادره پیرامون صدور گزارشهای حسابرسی مالیاتی.
تقید به هر سه نكته فوق نشان می دهد كه حسابرسان باید تلفیق مطلوبی از دانش حسابداری و تجربه عملی را به كار برند تا دچار آسیبهای حرفه ای نشوند.
تجربه موسسه حسابرسی آرتور آندرسن به عنوان بزرگترین موسسه حسابرسی دنیا در مشاركت فاجعه شركت آنرون به عنوان نزدیكترین تجربه زمانی و نگاهی به تجربه قبل از انقلاب تنی چند از اعضای كانون حسابداران رسمی نشان می دهد كه سهل انگاری و بی توجهی حرفه ای می تواند اعتبار و تجربه چندین ساله حسابرسان را نابود سازد.
جامعه حسابداری كشور در اوان راه قرار دارد و هنوز تا آستانه شان و منزلت حرفه ای راه درازی باید پیموده شود كه هزینه های بسیاری دارد و بدون تحمیل این هزینه ها كه مهمترین آن ایستادگی در اصول ، پافشاری بر استقلال ، كوشش و اهتمام در دانش افزونی ، حسابداران نمی توانند به عنوان یك نهاد اعتباری مورد قبول جامعه واقع شوند.
عنوان: حسابرسی حسابرسان
نویسنده: دكتر غلامحسین دوانی
طبقه بندی: مقالات علمی و پژوهشی، مباحث حسابرسی،
